Umowa o zlecenie a umowa o dzieło. Co z ubezpieczeniem?

Praca na umowie o zlecenie i umowie o dzieło jest korzystna szczególnie dla studentów i freelancerów. Nie zwalnia jednak z przezorności. W poniższym artykule przedstawiliśmy obie formy zatrudnienia. Jak wygląda kwestia ubezpieczenia zdrowotnego i chorobowego? W kilka minut dowiesz się również, jakie są obowiązki szefa, a o co trzeba zadbać we własnym zakresie.

Umowa o zlecenie i umowa o dzieło a obowiązki pracodawcy

Kodeks cywilny przewiduje możliwość zatrudnienia osób na podstawie umów cywilnoprawnych. Nie są to typowe umowy o pracę. Ich celem jest świadczenie usługi na rzecz zleceniodawcy. Można tu wyróżnić umowę o zlecenie i umowę o dzieło. Poniżej przedstawiamy różnice między tymi umowami w tabeli.

Umowa o dzieło a umowa zlecenie – porównanie:

Umowa zlecenia Umowa o dzieło
Charakter umowy Umowa zlecenia jest zawierana w celu wykonywania czynności ciągłej i powtarzalnej. Czas wykonywania pracy jest wskazywany w umowie. Umowa o dzieło ma charakter jednorazowy. Czas jej trwania jest ściśle określony przez datę wykonania dzieła.
Zasady pracy Zleceniobiorca w czasie wykonywania pracy kieruje się wskazówkami swojego pracodawcy. Twórca posiada swobodę podczas wykonywania swojej pracy.
Odpowiedzialność za wykonanie pracy Zleceniobiorca ponosi odpowiedzialność nie za rezultat pracy, ale za staranność jego wykonania. Wykonawca ponosi pełną odpowiedzialność za rezultat pracy: z tytułu rękojmi, za wady fizyczne i prawne wykonywanego dzieła.
Wynagrodzenie za pracę Umowa o zlecenie może być odpłatna lub nieodpłatna. Poziom wynagrodzenia jest dowolny, jednak w przeliczeniu godzinowym czasu pracy nie może być ono niższe niż kwota ustawowej minimalnej stawki godzinowej. Wynagrodzenie za dzieło jest określone przez kodeks cywilny i może być kosztorysowe lub ryczałtowe. W praktyce często stosowane jest łączenie obu typów wypłaty.
Wypowiedzenie umowy Umowa o zlecenie może być zerwana w dowolnym momencie. Możliwe jest odstąpienie od umowy o dzieło.
Kiedy przedawnia się roszczenie zapłaty Rozszerzenie wynagrodzenia przedawnia się w ciągu 2 lat od daty wymagalności. Roszczenie przedawnia się w ciągu 2 lat od daty oddania dzieła lub daty oddania dzieła określonej umową.

Obie podstawy prawne oznaczają zupełnie inne prawa i obowiązki pomiędzy pracownikiem i pracodawcą. Wpływają również na charakter pracy zleceniobiorcy i na kwestie ubezpieczenia osób wykonujących usługę określoną w umowie.

Ubezpieczenie na umowie zlecenie

Składka zdrowotna na umowie o zlecenie jest kwestią indywidualną. Wiele zależy od sytuacji, w której znajduje się zleceniobiorca. Przykładowo pracodawca jest zwolniony z opłacania składki zdrowotnej, jeśli zatrudnia studenta lub ucznia. W tym przypadku będzie potrzebował zaświadczenia dotyczącego innego źródła ubezpieczenia. Podobnie jest w trakcie zatrudniania na umowę zlecenie osób będących na urlopie wychowawczym, ponieważ są oni objęci powszechnym ubezpieczeniem zdrowotnym.

Pracodawca zatrudniając osobę na umowę zlecenie może mieć obowiązek odprowadzania ubezpieczenia zdrowotnego, rentowego i emerytalnego. Dzieje się tak w kilku sytuacjach:

  • kiedy umowa zlecenia jest naszym jedynym źródłem dochodu,
  • jeśli uzyskujemy wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę i o zlecenie, zleceniodawca a na umowie o pracę zarabiamy mniej niż z tytułu umowy o zlecenie,
  • kiedy zostaliśmy zatrudnieni podczas emerytury.

Aby zgłosić zleceniobiorcę do ubezpieczenia zdrowotnego, zleceniodawca wypełnia druk ZUS ZZA. Obowiązkowa składka zdrowotna wynosi 9 proc. wartości brutto wynagrodzenia. Zleceniobiorca jest uprawniony do bezpłatnych świadczeń medycznych finansowanych z publicznych środków od momentu podpisania umowy zlecenia. Ubezpieczenie przestaje obowiązywać po 30 dniach od terminu jej zakończenia bądź zerwania.

Zleceniodawca nie ma natomiast obowiązku odprowadzać składek na ubezpieczenie chorobowe. Oznacza to, że zleceniobiorca w razie choroby czy zwolnienia macierzyńskiego nie ma prawa do pobierania zasiłku socjalnego.

Ubezpieczenie na umowie o dzieło

Wykonawca zlecenia w tym przypadku nie podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu i zdrowotnemu. Z reguły składka ubezpieczeniowa na umowie o dzieło jest odprowadzana samodzielnie przez zleceniobiorcę. Istnieją tylko dwie sytuacje, w których umowa ta stanowi podstawę do ubezpieczeń społecznych – gdy jest zawierana z własnym pracodawcą, a przedmiot umowy jest wykonywany na jego rzecz.

Osoby do 26. roku życia podlegają ubezpieczeniu m.in. w miejscu pracy rodziców. Później ubezpieczyć nas może współmałżonek pracujący na umowie o pracę lub prowadzący własną działalność gospodarczą. Jeśli wykonawca dzieła jest starszy niż 26 lat i nie został zatrudniony na podstawie innych umów, musi o to zadbać we własnym zakresie

Umowa o dzieło jest najczęściej zawierana między freelancerami a ich klientami. Pracując dla kilku zleceniodawców, wolny strzelec musi samodzielnie zadbać o ubezpieczenie zdrowotne, składki emerytalne i inne ubezpieczenia przydatne przy takim trybie pracy. Dobrą stroną tej umowy jest to, że wytwórca może wybrać prywatną składkę zdrowotną zamiast NFZ.

Ubezpieczenie dobrowolne. O czym powinni pamiętać zleceniobiorcy?

Zarówno umowa o zlecenie, jak i umowa o dzieło nie zapewnia pracownikowi ubezpieczenia od niebezpiecznych wypadków. W związku z tym należy o to zadbać samodzielnie. Ubezpieczenie NNW chroni klienta Towarzystwa Ubezpieczeniowego przed konsekwencjami wypadku przy pracy. Szczególnie ważne jest to w sytuacji osób pracujących na umowie o dzieło. Pracując w domu warto również pomyśleć o ubezpieczeniu mieszkania, pożar mógłby pozbawić freelancera nie tylko domu, ale też środków do życia.

Inną polisą, która może się przydać pracującym na umowie o dzieło, jest ubezpieczenie od utraty dochodu. Jeśli zawodowo zajmujemy się zleceniami, to każda ochrona może być cenna. Zwłaszcza że utrata zdrowia może spowodować utratę środków do życia.

Pracując na umowę o zlecenie lub umowę o dzieło warto również pomyśleć o ubezpieczeniu przedmiotów. Zabezpieczenie się przed kradzieżą samochodu lub laptopa jest ważne szczególnie w sytuacji, kiedy nie stać nas na kupno drugiego z własnych oszczędności. Praca z wykorzystaniem własnego sprzętu niesie ryzyko szybszego zniszczenia urządzeń.